İCRA İLE ÇOCUK TESLİMİNE SON VERİLMESİ KONUSUNDA BEKLENEN KANUN DEĞİŞİKLİĞİ GERÇEKLEŞTİ

Bir tür Aile Mahkemesi kararı olan velayet ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair mahkeme kararlarına anne veya babalar tarafından her zaman uyulmadığına tanık olmaktayız. Kimi zaman velayet hakkı sahibi olmamasına rağmen çocuğu kaçıran ebeveynler, kimi zaman ise velayet hakkına sahip olup diğer tarafın çocuğuyla görüşmesine engel olan ebeveynlerle karşılaşılmaktadır. Böylesi durumlarda mahkeme kararının gereğinin yerine getirilerek çocuğun hak sahibi tarafa tesliminin devlet tarafından zor kullanarak sağlanması gerekmektedir.  Bugüne dek bu görevi icra memurları ve kolluk kuvvetleri yerine getirmekteydi. Çocuk neredeyse bulunduğu adrese polis, jandarma eşliğinde icra memurlarınca gidilip çocuk teslim alınarak hak sahibi kişiye teslim edilmekteydi. Ancak bu uygulama, çocuklara bir “eşya” muamelesi yapıldığı, teslim sırasında yaşananlardan çocukların olumsuz etkilendiği eleştirilerine sebebiyet vermekte, konu medyanın da sık sık dile getirdiği meseleler arasında yer almaktaydı.

Kamuoyunun ve ebeveynlerin konuyla ilgili hassasiyeti ve çocukların üstün menfaatleri dikkate alınarak icra ile çocuk teslimi uygulamasına son veren kanun değişikliği Kasım ayında gerçekleşti. 30 Kasım 2021 tarih ve 31675 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7343 sayılı “İcra ve İflas Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile getirilen yenilikleri bu yazımızda sizlerle paylaşmaktayız.

ÇOCUK TESLİMİ ARTIK ADLİ DESTEK VE MAĞDUR HİZMETLERİ MÜDÜRLÜKLERİNCE YERİNE GETİRİLECEK.

Bilindiği üzere, çocuğu hak sahibi tarafa teslim etmeyen, bir sebebi bulunmaksızın diğer ebeveynin çocukla görüşmesine engel olan kişilerin çocuğu teslim etmesi için icra memurları ve kolluk kuvvetleri devreye girmekteydi.  Yapılan kanun değişikliğiyle çocuk teslimi işlemi icra müdürlüklerinin yetki alanından çıkarılarak Adalet Bakanlığınca kurulan Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüklerine verilmiştir. Bu birimlere Adalet Bakanlığı tarafından müdür, müdür yardımcısı, diğer personel görevlendirilecek olup, müdürlüklerin içerisinde psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacı da bulunması öngörülüyor.

TESLİMİN GERÇEKLEŞTİRİLMESİ

Çocuğun kendisine teslimini isteyen hak sahibi yukarıda bahsi geçen Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüklerine başvurmalıdır. Yetkili müdürlük, çocuğun yerleşim yerindeki müdürlük olarak tespit edilmiştir. Talebi alan müdürlük, her türlü iletişim vasıtasını kullanarak çocuğu teslim etmekle yükümlü anne veya babayla irtibata geçerek çocuğun belirlenen gün ve saatte hak sahibine teslim edilmek üzere müdürlük tarafından belirlenen yere getirilmesini derhâl bildirecektir.

Şayet belirlenen yer, gün ve saatte teslim yükümlüsü kişi çocuğu getirirse çocuk Müdürlük tarafından teslim alınır. Müdürlük tarafından çıkarılan teslim emrine uyulmaz ve çocuk teslim edilmezse çocuk, uzman veya öğretmen marifetiyle gerekirse kolluktan yardım alınarak ve zor kullanılarak teslim alınacaktır. Çocuk hak sahibine teslim edildikten sonra teslimle yükümlü kişi haklı bir sebep olmaksızın çocuğu tekrar alırsa yeniden bu işlemlere gerek olmaksızın çocuk hak sahibine teslim edilecektir. Bu durumda yeniden teslim emri çıkarılması gerekmemektedir.

EBEVEYNLERİN ÇOCUK TESLİMİ İÇİN HARÇ ÖDEMESİ GEREKMEYECEK.

Eski durumda çocuk teslimi talebinde bulunulduğunda teslim isteyen taraftan icra müdürlüklerince harç alınması söz konusuydu. Yapılan değişiklikle harç ödeme zorunluluğu kaldırılmış bulunmaktadır. İlgili Müdürlüğe başvuruda bulunulması çocuk teslimi işlemlerinin başlatılması için yeterlidir.

TESLİME AYKIRI DAVRANILMASI HALİNDE 3 AYA KADAR HAPİS CEZASI UYGULANABİLECEK.

Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlüğü tarafından gönderilen teslim emrinin gereğini yerine getirmeyip çocuğu teslim etmeyen kişiye şikâyet üzerine disiplin hapsi uygulanması da öngörülen değişiklikler arasındadır. Şikâyetin teslim işlerini gerçekleştiren müdürlüğün bulunduğu yerdeki aile mahkemesine yapılması gerekmektedir.

Çocuk teslimine dair ilam veya tedbir kararlarının yerine getirilmesine ilişkin teslim emrine aykırı hareket edenler ile emrin gereğinin yerine getirilmesini engelleyenler, bir ay içinde yapılacak şikâyet üzerine, fiil suç teşkil etse dahi, üç aya kadar disiplin hapsi ile cezalandırılacaktır.

Çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair ilam veya tedbir kararlarının yerine getirilmesine ilişkin teslim emrine aykırı hareket edenler ile emrin gereğinin yerine getirilmesini engelleyenler, bir ay içinde yapılacak şikâyet üzerine, üç günden on güne kadar disiplin hapsiyle cezalandırılacaktır.

Kişisel ilişki kurulması için kendisine çocuk teslim edilen hak sahibi, ilam veya tedbir kararında belirtilen sürenin bitiminde çocuğu belirlenen yere getirmezse, bir ay içinde yapılacak şikâyet üzerine, fiil suç teşkil etse dahi, üç aya kadar disiplin hapsi ile cezalandırılacaktır.

ÇOCUK TESLİMİ EMRİNE İTİRAZ YOLU

Çocuk teslimi ve çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair ilam veya tedbir kararlarının yerine getirilmesine ilişkin müdürlükçe yapılan işlem ve verilen kararlara karşı, öğrenme veya tebliğ tarihinden itibaren bir hafta içinde, işlemi yapan müdürlüğün bulunduğu yer aile mahkemesine şikâyette bulunulabilecektir. Mahkeme, yapılan işlemlerin yerine getirilmesini durdurabilecek ve dosya üzerinden veya gerektiğinde ilgilileri dinlemek suretiyle karar verebilecektir.

Şikâyet üzerine verilen karara karşı da itiraz mümkündür. Tebliğ tarihinden itibaren bir hafta içinde itiraz edilebilir.

SONUÇ

30 Kasım 2021 tarihinde yürürlüğe giren değişiklik toplumun beklentilerine cevap verme ve çocuğun üstün yararını koruma amacını taşımaktadır. Evliliklerdeki sorunların çocuklara en çok yansıdığı durum olan zorla çocuk teslimi vakaları pek çok kez travmatik olaylara sahne olmuştur. Çocukların yaşanan kaos ve arbededen fiziksel ve ruhsal olarak olumsuz etkilendiği, bu uygulamadan vazgeçilmesi gerektiği yönünde yükselen seslere kulak verilmiş olması şüphesiz olumludur. Ancak şurası bir geçektir ki çocuk teslimleri son tahlilde zor kullanmayı gerektirmektedir. Zira zaten çocuğunu kendi rızasıyla teslim etmeyen bir kişi söz konusudur ve basit bir “teslim et” emri çoğu kez bu kişinin çocuğu teslim etmesine yetmeyecektir. Bu halde ise yine kolluk kuvvetleri devreye girecek ve çocuk bulunduğu yerden zor kullanılarak alınacaktır. Bu durum kişilerin ve çocuğun güvenliğinin sağlanması bakımından da önemlidir. Ayrıca eslimin gerçekleştirilmemesinin yaptırımının hapis cezası olarak belirlenmesi kişileri kararlara uygun hareket etmek noktasında zorlayacaktır.

Yapılan değişikliklerin uygulamada ortaya çıkacak sorunların da dikkate alınmasıyla çocuk teslimi uygulamalarını iyileştirmesi beklenmektedir.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.